SZKOŁA PODSTAWOWA NR 9

IM. DOKTORA FRANCISZKA WITASZKA W POZNANIU

PRZYRODA

1)   klasa 4:

 Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania ocen klasyfikacyjnych z PRZYRODY w klasie IV, wynikające z podstawy programowej i przyjętego do realizacji programu nauczania: „TAJEMNICE PRZYRODY” Program nauczania przyrody w klasach 4-6 szkoły podstawowej Jolanta Golanko, Wydawnictwo „Nowa Era”

 SEMESTR I

DZIAŁ 1 – Poznajemy najbliższe otoczenie

Wiadomości

Uczeń:

-         wymienia źródła wiedzy o przyrodzie,
-         omawia sposoby bezpiecznego wykorzystania przerw,
-         wymienia zasady skutecznego uczenia się,
-         wyjaśnia, dlaczego należy planować codzienne czynności,
-         wymienia zasady zdrowego stylu życia.

Umiejętności

Uczeń:

-         wyszukuje informacje w różnych źródłach wiedzy przyrodniczej,
-         konstruuje własny plan dnia i plan tygodnia,
-         planuje urządzenie swojego miejsca do nauki.

 DZIAŁ 2 – Odkrywamy tajemnice warsztatu przyrodnika

Wiadomości

Uczeń:

-         wymienia ożywione i nieożywione składniki przyrody oraz wytwory działalności człowieka,
-         wymienia cechy życia,
-         omawia rolę zmysłów w poznawaniu przyrody,
-         omawia sposoby poznawania przyrody,
-         omawia przeznaczenie poszczególnych przyrządów ułatwiających obserwację przyrody (lornetki, lupy, mikroskopu),
-         wymienia etapy doświadczenia,
-         charakteryzuje cechy dobrego przyrodnika,
-         omawia budowę kompasu,
-         wymienia nazwy głównych i pośrednich kierunków geograficznych,
-         wymienia rodzaje map,
-         omawia sposoby orientowania mapy.

Umiejętności:

Uczeń:
-         wykazuje powiązania między ożywionymi i nieożywionymi składnikami przyrody,
-         obserwuje obiekty przyrodnicze gołym okiem i za pomocą przyrządów optycznych,
-         dokumentuje prowadzone obserwacje i doświadczenia,
-         wyznacza główne kierunki świata za pomocą kompasu i gnomonu,
-         odczytuje informacje z planu i mapy,
-         orientuje mapę,
-         zakłada, prowadzi i dokumentuje uprawę roślin doniczkowych,
-         prowadzi hodowlę wybranych zwierząt lub wybranego zwierzęcia.

 DZIAŁ 3 – Odkrywamy tajemnice zjawisk przyrodniczych

Wiadomości

Uczeń:

-         omawia zmiany stanu skupienia wody,
-         wymienia czynniki wpływające na zmianę stanu skupienia wody,
-         opisuje pogodę, uwzględniając wybrane składniki pogody,
-         omawia pozorną wędrówkę Słońca w ciągu dnia.

Umiejętności

Uczeń:
-         rozróżnia stany skupienia wody,
-         bada zmiany stanu skupienia wody,
-         porównuje cechy pogody i zmiany zachodzące w przyrodzie w różnych porach roku,
-         dokonuje pomiaru składników pogody (temperatury powietrza, opadów, ciśnienia atmosferycznego, kierunku i siły wiatru),
-         prowadzi i dokumentuje obserwacje meteorologiczne,
-         wskazuje miejsca wschodu i zachodu Słońca w zależności od pory roku.

 DZIAŁ 4 – Odkrywamy tajemnice życia

Wiadomości

Uczeń:
-         wymienia cechy organizmów,
-         omawia podział organizmów na królestwa,
-         charakteryzuje, popierając przykładami, sposoby odżywiania się organizmów,
-         podaje przykłady zależności pokarmowych między organizmami.

Umiejętności

Uczeń:
-         rozpoznaje poziomy organizacji życia,
-         wskazuje podobieństwa i różnice między organizmami,
-         przedstawia graficznie proste łańcuchy pokarmowe.

 DZIAŁ 5 – Odkrywamy tajemnice ciała człowieka

Wiadomości

Uczeń:
-         dzieli produkty żywnościowe ze względu na ich pochodzenie,
-         omawia rolę poszczególnych składników pokarmowych w organizmie,
-         omawia zasady prawidłowego odżywiania się,
-         omawia budowę i podstawowe funkcje układów: pokarmowego, krwionośnego, oddechowego, ruchu, nerwowego i rozrodczego,
-         wymienia zasady higieny omawianych układów narządów,
-         objaśnia istotę oddychania komórkowego,
-         omawia rolę, jaką odgrywają narządy zmysłów,
-         omawia zasady higieny narządów zmysłów,
-         charakteryzuje okresy rozwojowe człowieka.

Umiejętności

Uczeń:
-         wyjaśnia znaczenie informacji zamieszczanych na opakowaniach produktów spożywczych,
-         podaje przykłady produktów bogatych w białka, tłuszcze, cukry, witaminy i sole mineralne,
-         wskazuje na planszy dydaktycznej lub modelu położenie poszczególnych układów narządów człowieka,
-         wykazuje współdziałanie układów: krwionośnego, pokarmowego i oddechowego podczas uzyskiwania energii w oddychaniu komórkowym,
-         rozpoznaje na zdjęciach lub ilustracjach okresy rozwojowe człowieka.

SEMESTR II

 DZIAŁ 6 – Odkrywamy tajemnice zdrowia

Wiadomości

Uczeń:
-         podaje przykłady organizmów (zwierząt, roślin, grzybów, bakterii) i wirusów negatywnie wpływających na zdrowie człowieka,
-         podaje przykłady chorób zakaźnych i pasożytniczych,
-         omawia zasady postępowania w przypadku zarażenia się chorobami zakaźnymi i pasożytniczymi,
-         omawia podstawowe zasady dbałości o własne ciało (skórę, jamę ustną, włosy, paznokcie) i o ubranie,
-         omawia zasady bezpiecznego korzystania z urządzeń domowych,
-         podaje przykłady miejsc poza domem, w których należy zachować szczególną ostrożność,
-         podaje przykłady skutków uzależnień.

Umiejętności

Uczeń:
-         objaśnia znaczenie symboli zamieszczanych na opakowaniach środków chemicznych,
-         rozpoznaje przykładowe organizmy negatywnie wpływające na zdrowie człowieka,
-         demonstruje poprawny sposób mycia rąk i zębów,
-         omawia sposoby udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej,
-         prezentuje postawę asertywną.

 DZIAŁ 7 – Odkrywamy tajemnice życia w wodzie

Wiadomości

Uczeń:
-         podaje przykłady wód słodkich i słonych,
-         omawia warunki życia w wodzie,
-         omawia elementy budowy rzeki,
-         podaje przykłady glonów i pierwotniaków,
-         charakteryzuje strefy życia w jeziorze oraz w morzu i oceanie,
-         podaje przykłady zależności pokarmowych w środowisku wodnym.

Umiejętności

Uczeń:
-         rozpoznaje wybrane organizmy wodne,
-         określa przystosowania organizmów wodnych do miejsca, w którym żyją,
-         prowadzi obserwacje mikroskopowe i makroskopowe organizmów wodnych,
-         mierzy prędkość wody w rzece,
-         rozpoznaje elementy budowy rzeki,
-         układa proste łańcuchy pokarmowe w środowisku wodnym.

 DZIAŁ 8 – Odkrywamy tajemnice życia na lądzie

Wiadomości

Uczeń:
-         wymienia rodzaje skał,
-         omawia etapy powstawania gleby,
-         omawia (objaśnia) rolę organizmów glebowych w tworzeniu warstwy próchnicznej,
-         omawia warunki życia na lądzie,
-         charakteryzuje warunki panujące w poszczególnych warstwach lasu,
-         wymienia przykładowe organizmy żyjące w poszczególnych warstwach lasu,
-         omawia warunki życia na łące,
-         charakteryzuje pole i sad.

Umiejętności

Uczeń:
-         rozpoznaje wybrane rodzaje skał,
-         porównuje żyzność poszczególnych rodzajów gleb,
-         rozpoznaje wybrane organizmy glebowe,
-         porównuje warunki życia w wodzie i na lądzie,
-         rozpoznaje wybrane organizmy leśne,
-         rozpoznaje drzewa rosnące w lasach liściastych i iglastych,
-         rozpoznaje wybrane organizmy żyjące na łące, na polu i w sadzie,
-         wskazuje zależności pokarmowe występujące w środowisku lądowym.

 2)   klasa 5:

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania ocen klasyfikacyjnych z PRZYRODY w klasie IV, wynikające z podstawy programowej i przyjętego do realizacji programu nauczania: „TAJEMNICE PRZYRODY” Program nauczania przyrody w klasach 4-6 szkoły podstawowej Jolanta Golanko, Wydawnictwo „Nowa Era”

Pełna lista wymagań

I semestr

 

DZIAŁ 1 – Odkrywamy tajemnice map
 
Zakres treści nauczania: Skala. Podziałka liniowa. Formy terenu. Pomiary w terenie, szacowanie odległości i wysokości. Charakterystyka nizin, wyżyn, gór. Mapa hipsometryczna.
Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:
-         wyjaśnia pojęcie skali,
-         wymienia rodzaje skal,
-         charakteryzuje niziny, wyżyny i góry.
Umiejętności
Uczeń:
-         posługuje się podziałką linową,
-         rozpoznaje formy terenu (w terenie, na modelu i na mapie poziomicowej),
-         wykonuje pomiary w terenie, szacuje odległości, wysokości,
-         posługuje się podziałką liniową,
-         rozpoznaje na mapie hipsometrycznej niziny, wyżyny i góry.

Szczegółowe cele wychowania:

Uczeń:
-         wykonuje zadania zgodnie z instrukcją,
-         zachowuje zasady bezpieczeństwa własnego i innych podczas zajęć terenowych,
-         dokładnie wykonuje polecenia nauczyciela.
 Sposoby osiągania celów:
-         odczytywanie zapisów skali i podziałki liniowej,
-         wykonywanie pomiarów na mapie za pomocą podziałki liniowej
-         wykonywanie pomiarów odległości w terenie,
-         szacowanie wysokości w terenie,
-         wskazywanie na mapie położenia nizin, wyżyn, gór.
Zajęcia terenowe:
-         obserwacja form terenu w najbliższej okolicy.

DZIAŁ 2 – Poznajemy naszą ojczyznę

 
Zakres treści nauczania:
Ukształtowanie powierzchni Polski. Wody powierzchniowe Polski. Lasy Polski. Podział administracyjny Polski. Położenie i rola Polski w Europie. Przegląd wybranych państw europejskich.
Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:
-         charakteryzuje ukształtowanie powierzchni Polski,
-         omawia rozmieszczenie lasów w Polsce,
-         omawia strukturę podziału administracyjnego Polski,
-         charakteryzuje wybrane kraje europejskie.
Umiejętności
Uczeń:
-         wskazuje na mapie Polski różne wody powierzchniowe,
-         wskazuje Polskę na mapie Europy,
-         wskazuje na mapie Europy państwa sąsiadujące z Polską, ich stolice oraz inne państwa.
Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:
-         szanuje odrębność kulturową poszczególnych regionów Polski i wybranych krajów europejskich,
-         dostrzega piękno swojego regionu i kraju,
-         prezentuje postawę zrozumienia i tolerancji w stosunku do osób o odmiennych poglądach i kulturze.
Sposoby osiągania celów:
-         wskazywanie na mapie Europy Polski i wybranych państw europejskich,
-         pogadanka na temat ukształtowania powierzchni Polski połączona ze wskazywaniem na mapie omawianych pasów rzeźby powierzchni Polski,
-         przygotowanie prezentacji na temat swojego regionu,
-         przygotowanie prezentacji na temat wybranych krajów europejskich,
 

DZIAŁ 3 – Poznajemy sposoby ochrony przyrody

Zakres treści nauczania:

Zagrożenia środowiska przyrodniczego. Sposoby ratowania przyrody. Monitoring stanu środowiska. Wpływ środowiska na zdrowie człowieka. Formy ochrony przyrody. Segregacja odpadów i możliwości ich ponownego wykorzystania. Sposoby oszczędzania energii elektrycznej.

Szczegółowe cele kształcenia:

Wiadomości
Uczeń:
-         wymienia źródła zagrożeń środowiska przyrodniczego,
-         wymienia sposoby ratowania przyrody,
-         podaje przykłady wpływu środowiska na zdrowie człowieka,
-         omawia formy ochrony przyrody w Polsce,
-         wykazuje wpływ gleby na przedmioty wykonane z różnych substancji,
-         podaje sposoby zabezpieczania przedmiotów przed wpływem gleby,
-         wyjaśnia sens segregacji odpadów,
-         podaje przykłady sposobów oszczędzania energii.
Umiejętności
Uczeń:
-         prowadzi monitoring stanu środowiska najbliższej okolicy,
-         prowadzi monitoring zużycia energii w domu,
-         wskazuje na mapie Polski położenie najbliższych parków narodowych i rezerwatów.
Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:
-         wykazuje odpowiedzialność za stan środowiska w najbliższej okolicy,
-         proponuje działania służące propagowaniu idei ochrony środowiska,
-         uczestniczy w akcjach na rzecz ochrony środowiska.
 Sposoby osiągania celów:
-         pogadanka na temat zagrożeń środowiska i sposobów ochrony,
-         monitoring stanu środowiska w najbliższej okolicy,
-         przygotowanie akcji informacyjnej o stanie środowiska,
-         praca z mapą,
-         zgromadzenie i opracowanie informacji na temat zużycia energii oraz o możliwości oszczędzania energii w gospodarstwie domowym,
-         pogadanka na temat segregacji odpadów.
Zajęcia terenowe:
-         monitorowanie stanu czystości środowiska w najbliższej okolicy.
Doświadczenia:
-         badanie stanu zapylenia powietrza,
-         badanie stanu czystości wody w zbiornikach,
-         badanie wpływu wody i gleby na papier, folię, metale,
-         badanie wpływu detergentów na życie roślin i zwierząt,
-         badanie nawożenia i zasolenia na wzrost i rozwój roślin.

 

 DZIAŁ 4 – Poznajemy krajobrazy pobrzeży i nizin

Zakres treści nauczania:

Warunki życia w Morzu Bałtyckim. Krajobraz pobrzeży. Przyroda pobrzeży. Pojezierze Mazurskie i Suwalskie – krajobraz, pogoda, przyroda, atrakcje turystyczne. Krajobraz Nizin Środkowopolskich. Parki narodowe pobrzeży i nizin. Wielkomiejski krajobraz Warszawy. Zależność między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka. Walory turystyczne Gdańska i Warszawy.

Szczegółowe cele kształcenia:

Wiadomości
Uczeń:
-         omawia warunki panujące w Morzu Bałtyckim,
-         opisuje krajobraz nadmorski,
-         omawia charakterystyczne cechy krajobrazu pojeziernego,
-         wymienia atrakcje turystyczne pojezierzy,
-         omawia cechy krajobrazu nizinnego,
-         charakteryzuje krajobraz wielkomiejski.
Umiejętności
Uczeń:
-         wskazuje na mapie Polski parki narodowe położone w pasie nizin,
-         rozpoznaje chronione gatunki występujące na terenie omawianych parków narodowych,
-         rozpoznaje główne zabytki Warszawy i Gdańska,
-         wskazuje związek między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka.
Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:
-         przestrzega zasad ochrony przyrody,
-         respektuje zasady bezpieczeństwa podczas przebywania w pobliżu zbiorników wodnych,
-         prezentuje piękno omawianych krajobrazów,
-         przestrzega obowiązujących zasad tolerancji i współżycia społecznego.
Sposoby osiągania celów:
-         wskazywanie na mapie omawianych pasów rzeźby powierzchni Polski,
-         omówienie charakterystycznych cech krajobrazu poszczególnych krain geograficznych,
-         planowanie trasy turystycznej po pojezierzach,
-         projekcja filmów lub przygotowanie prezentacji na temat osobliwości przyrodniczych omawianych parków narodowych,
-         przygotowanie prezentacji na temat zabytków Warszawy i Gdańska.

 II semestr

 

DZIAŁ 5 – Poznajemy krajobrazy wyżyn i kotlin podkarpackich

Zakres treści nauczania:

Przemysłowy krajobraz Wyżyny Śląskiej. Krajobraz Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Rolniczy krajobraz Wyżyny Lubelskiej. Osobliwości i walory turystyczne Krakowa. Zależność między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka. Parki narodowe wyżyn i kotlin podkarpackich.

 Szczegółowe cele kształcenia:

Wiadomości
Uczeń:
-         charakteryzuje krajobraz wyżyn, w tym wyżyny wapiennej,
-         wskazuje cechy charakterystyczne krajobrazu Wyżyn: Krakowsko-Częstochowskiej, Lubelskiej, Śląskiej,
-         charakteryzuje krajobraz przemysłowy,
-         charakteryzuje krajobraz rolniczy,
-         omawia osobliwości przyrodnicze poszczególnych parków narodowych,
-         wymienia główne zabytki Krakowa.
Umiejętności
Uczeń:
-         wskazuje na mapie Polski położenie omawianych wyżyn,
-         wskazuje na mapie Polski parki narodowe położone w pasie wyżyn i kotlin podkarpackich,
-         wskazuje związek między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka,
-         wskazuje na mapie Polski występowanie krajobrazów przemysłowych,
-         wskazuje na mapie Polski występowanie krajobrazów rolniczych.
 Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:
-         prezentuje piękno omawianych krajobrazów,
-         przestrzega obowiązujących zasad tolerancji i współżycia społecznego,
-         wyraża przekonanie o konieczności ochrony osobliwości poszczególnych regionów,
-         prezentuje (na forum klasy lub szkoły) skarby kultury narodowej.
Sposoby osiągania celów:
-         wskazywanie na mapie omawianych wyżyn,
-         omówienie charakterystycznych cech krajobrazu poszczególnych wyżyn,
-         prezentacja osobliwości turystycznych Krakowa,
-         projekcja filmów lub przygotowanie prezentacji na temat osobliwości przyrodniczych omawianych parków narodowych,
-         omówienie wpływu działalności człowieka na stan środowiska na przykładzie Wyżyny Śląskiej.
Doświadczenia:
-         badanie rozpuszczalności skały wapiennej pod wpływem wody, octu.

 

DZIAŁ 6 – Poznajemy krajobrazy gór

Zakres treści nauczania:
Cechy krajobrazu górskiego. Pogoda i roślinność Tatr. Zależności między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka. Parki narodowe gór.
 Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:
-         charakteryzuje krajobraz górski,
-         omawia piętrowe rozmieszczenie roślinności w Tatrach,
-         wymienia chronione gatunki roślin i zwierząt żyjących w górach,
-         omawia cechy pogody górskiej.
Umiejętności
Uczeń:
-         wskazuje na mapie Polski położenie gór,
-         odczytuje wysokości najwyższych szczytów,
-         porównuje cechy krajobrazu Tatr, Gór Świętokrzyskich i Sudetów,
-         rozpoznaje żyjące w górach chronione rośliny i zwierzęta,
-         wskazuje na mapie położenie górskich parków narodowych.
 
Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:
-         prezentuje piękno omawianych krajobrazów,
-         przestrzega obowiązujących zasad tolerancji i współżycia społecznego,
-         przestrzega zasad ochrony przyrody,
-         uzasadnia konieczność bezwzględnego stosowania się do komunikatów meteorologicznych podczas pobytu w górach.
 
Sposoby osiągania celów:
-         wskazywanie na mapie położenia gór,
-         omówienie charakterystycznych cech krajobrazu górskiego,
-         obliczanie zmian temperatury następujących wraz ze zmianami wysokości,
-         prezentacja osobliwości przyrodniczych gór,
-         prezentacja atrakcji turystycznych gór.

 

DZIAŁ 7 – Odkrywamy tajemnice świata roślin i grzybów

Zakres treści nauczania:

Mchy. Paprotniki. Budowa roślin nasiennych. Funkcje organów: korzenia, łodygi, liści. Przykłady przekształceń organów roślinnych. Warunki kiełkowania nasion. Rozwój roślin nasiennych. Budowa grzybów. Różnorodność grzybów. Grzyby jadalne i trujące.

 Szczegółowe cele kształcenia:

Wiadomości
Uczeń:
-         omawia cechy budowy mchów przystosowujące je do życia na lądzie,
-         omawia cechy budowy paprotników przystosowujące je do życia na lądzie,
-         omawia budowę zewnętrzną roślin nasiennych,
-         wymienia funkcje: korzenia, łodygi, liści,
-         omawia znaczenie grzybów.
Umiejętności
Uczeń:
-         obserwuje fazy rozwoju roślin nasiennych,
-         rozpoznaje wybrane gatunki mchów, paprotników, roślin nasiennych,
-         rozpoznaje grzyby jadalne,
-         obserwuje budowę grzybów (drożdży, grzybów kapeluszowych),
-         rozpoznaje rośliny chronione występujące w najbliższej okolicy.
 Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:
-         przestrzega zasad ochrony roślin,
-         wykonuje polecenia zgodnie z instrukcją,
-         bezkonfliktowo współpracuje w grupie,
-         przestrzega zasad bezpieczeństwa podczas zbierania grzybów.
 Sposoby osiągania celów:
-         obserwacja wybranych gatunków mchów i paprotników,
-         obserwacja budowy zewnętrznej roślin nasiennych,
-         obserwacja faz rozwoju roślin nasiennych,
-         rozpoznawanie wybranych gatunków roślin nasiennych ze szczególnym uwzględnieniem gatunków chronionych,
-         obserwacja budowy grzybów,
-         rozpoznawanie grzybów jadalnych i trujących,
-         wskazywanie przystosowań roślin do życia na lądzie.
Zajęcia terenowe:
-         rozpoznawanie wybranych gatunków mchów i paprotników,
-         obserwacja budowy zewnętrznej i różnorodności roślin,
-         obserwacja wybranych gatunków roślin nasiennych,
-         wycieczka do rezerwatu przyrody lub parku narodowego.
 

DZIAŁ 8 – Odkrywamy tajemnice materii

Zakres treści nauczania:

Budowa materii. Właściwości ciał stałych, cieczy i gazów. Porównanie ciał stałych i cieczy o tej samej objętości, lecz o różnej masie. Ruch drobin w ciałach stałych, cieczach i gazach. Rozszerzalność temperaturowa ciał stałych, cieczy i gazów. Przykłady występowania i wykorzystania rozszerzalności cieplnej ciał. Substancje dobrze i słabo przewodzące ciepło. Właściwości magnetyczne wybranych ciał. Praktyczne zastosowanie różnych substancji w przedmiotach codziennego użytku. Substancje kruche, sprężyste i plastyczne. Wpływ czynników zewnętrznych na przedmioty zbudowane z różnych substancji.

 Szczegółowe cele kształcenia:

Wiadomości
Uczeń:
-         omawia budowę materii,
-         wymienia substancje dobrze i słabo przewodzące ciepło,
-         podaje przykłady wykorzystania właściwości magnetycznych ciał.
Umiejętności
Uczeń:
-         rysuje ułożenie drobin w ciałach stałych, cieczach i gazach,
-         porównuje ułożenie i ruch drobin w ciałach stałych, cieczach i gazach,
-         podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej ciał,
-         bada właściwości magnetyczne wybranych ciał,
-         wskazuje w najbliższym otoczeniu przedmioty wykonane z substancji kruchych, sprężystych i plastycznych,
-         wykazuje wpływ wody, powietrza, temperatury i gleby na przedmioty wykonane z różnych substancji,
-         podaje sposoby zabezpieczania przedmiotów przed wpływem wody, powietrza i temperatury.
 Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:
-         zachowuje zasady bezpieczeństwa podczas wykonywania doświadczeń,
-         uzasadnia potrzebę zabezpieczania przedmiotów przed wpływem wody, powietrza, temperatury i gleby.
 Sposoby osiągania celów:
-         modelowanie budowy ciał stałych, cieczy i gazów,
-         pomiar objętości i masy przedmiotów wykonanych z różnych substancji,
-         obserwacja rozszerzalności temperaturowej ciał stałych, cieczy i gazów,
-         badanie przewodnictwa cieplnego ciał,
-         badanie właściwości magnetycznych ciał,
-         wskazywanie w najbliższym otoczeniu przedmiotów wykonanych z substancji kruchych, sprężystych i plastycznych,
-         badanie wpływu czynników zewnętrznych na przedmioty wykonane z różnych substancji,
-         badanie ogniskujących właściwości lupy,
-         obserwacja przedmiotów przy użyciu lupy.
Doświadczenia:
-         pomiar masy, długości, objętości ciał,
-         porównywanie masy ciał o takiej samej objętości, lecz wykonanych z różnych substancji,
-         porównywanie masy ciał o różnej objętości, lecz wykonanych z tej samej substancji,
-         porównywanie przewodnictwa cieplnego ciał wykonanych z różnych substancji,
-         badanie właściwości mechanicznych substancji kruchych, sprężystych i plastycznych.

 

3)  klasa 6:
 
Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania ocen klasyfikacyjnych z PRZYRODY w klasie VI, wynikające z podstawy programowej i przyjętego do realizacji programu nauczania: „TAJEMNICE PRZYRODY” Program nauczania przyrody w klasach 4-6 szkoły podstawowej Jolanta Golanko, Wydawnictwo „Nowa Era”
 

DZIAŁ 1 – Odkrywamy tajemnice naszej planety

Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:

  •     wymienia nazwy planet Układu Słonecznego,
  •     omawia założenia teorii heliocentrycznej Mikołaja Kopernika,
  •     uzasadnia, popierając przykładami, istnienie pola magnetycznego Ziemi,
  •     wyjaśnia istotę następowania po sobie dnia i nocy,
  •     wyjaśnia przyczynę występowania pór roku,
  •     omawia znaczenie odkryć geograficznych, szczególnie dokonanych przez Krzysztofa Kolumba i Ferdynanda Magellana.

Umiejętności
Uczeń:

  •     wskazuje przykłady oddziaływań magnetycznych w przyrodzie,
  •     bada właściwości magnesów,
  •     określa położenie punktu geograficznego na mapie,
  •     buduje prosty kompas,
  •     wskazuje na mapie świata kontynenty i oceany,
  •    wskazuje na mapie świata: równik, południk zerowy i 180⁰, bieguny,
  •     pokazuje na mapie świata trasy podróży geograficznych.

Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:

  •     prezentuje sylwetki odkrywców,
  •     wymienia cechy osobowości, które ułatwiają poznawanie otaczającego świata,
  •     prezentuje sylwetki absolwentów szkoły lub mieszkańców najbliższej okolicy, którzy zasłużyli się dla nauki lub odnieśli inne znaczące sukcesy.

    przygotowanie prezentacji na temat dokonań Mikołaja Kopernika.
Doświadczenia:

  •    badanie własności magnesów i oddziaływań magnetycznych,
  •    badanie wpływu różnych substancji i magnesów na wskazania kompasu.

DZIAŁ 2 – Odrywamy tajemnice świata zwierząt
Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:

  •     omawia przystosowania wybranych przedstawicieli bezkręgowców do środowiska życia,
  •     omawia cechy budowy zewnętrznej wybranych przedstawicieli bezkręgowców,
  •     określa znaczenie i rolę bezkręgowców w przyrodzie,
  •     omawia przystosowania do środowiska przedstawicieli ryb, płazów, gadów, ptaków i ssaków.

Umiejętności
Uczeń:

  •     rozpoznaje wybranych przedstawicieli bezkręgowców,
  •     rozpoznaje wybranych przedstawicieli kręgowców,
  •     rozpoznaje wybranych przedstawicieli chronionych gatunków kręgowców.

Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:

  •     uzasadnia konieczność ochrony zwierząt,
  •     wyjaśnia, na czym polega właściwa opieka nad hodowanymi zwierzętami,
  •     wyjaśnia, dlaczego należy zachować ostrożność w stosunku do nieznanych zwierząt.

DZIAŁ 3 – Poznajemy różnorodność krajobrazów Ziemi
Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:

  •     wymienia typy klimatów na Ziemi,
  •     omawia strefę wilgotnych lasów równikowych, uwzględniając warunki geograficzne (położenie, temperaturę, opady) oraz świat roślin i zwierząt,
  •     charakteryzuje zajęcia ludności strefy wilgotnych lasów równikowych,
  •     omawia znaczenie gospodarcze strefy wilgotnych lasów równikowych,
  •     charakteryzuje warunki geograficzne strefy sawann,
  •     wymienia gatunki roślin i zwierząt występujące na sawannie.
  •     charakteryzuje strefę pustyń,
  •     opisuje strefę śródziemnomorską,
  •     omawia warunki geograficzne strefy stepów,
  •    charakteryzuje strefy tajgi, tundry i pustyń lodowych,
  •     wymienia cechy charakterystyczne krajobrazu alpejskiego.

Umiejętności
Uczeń:

  •    wskazuje na mapie świata poszczególne strefy krajobrazowe Ziemi,
  •     odczytuje informacje z diagramów klimatycznych,
  •     porównuje warunki życia ludzi w wybranych strefach,
  •     wykazuje współzależności między czynnikami klimatycznymi a rozmieszczeniem roślin i zwierząt.

Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:

  •     przedstawia problemy społeczne mieszkańców wybranych stref,
  •     prezentuje działania organizacji humanitarnych na rzecz dzieci afrykańskich,
  •     wskazuje przykłady niewłaściwej (rabunkowej) gospodarki człowieka w strefie wilgotnych lasów równikowych,
  •     prezentuje postawę tolerancji w stosunku do mieszkańców innych krajów.

DZIAŁ 4 – Poznajemy substancje i mieszaniny
Zakres treści nauczania:
Substancje proste i złożone. Właściwości substancji. Mieszaniny substancji i sposoby ich rozdzielania. Roztwory wodne i ich właściwości. Wpływ substancji i ich mieszanin na wzrost i rozwój roślin. Udział tlenu w niektórych przemianach chemicznych. Przykłady przemian odwracalnych i nieodwracalnych.

Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:

  •     podaje przykłady substancji prostych i złożonych,
  •     dzieli mieszaniny na jednorodne i niejednorodne,
  •     klasyfikuje roztwory, biorąc pod uwagę ilość substancji rozpuszczonej,
  •     wymienia czynniki wpływające na szybkość rozpuszczania się substancji.

Umiejętności
Uczeń:

  •     bada właściwości wybranych substancji,
  •     przygotowuje mieszaniny substancji (jednorodne i niejednorodne),
  •     rozdziela mieszaniny,
  •     przygotowuje roztwory i bada ich właściwości,
  •     bada wpływ wybranych substancji i ich roztworów na wzrost i rozwój roślin,
  •     bada udział tlenu w niektórych przemianach chemicznych.

Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:

  •     przestrzega zasad bezpieczeństwa podczas prowadzonych doświadczeń,
  •     uzasadnia, że niektóre roztwory są szkodliwe dla wzrostu i rozwoju roślin,
  •     omawia zasady postępowania z nieznanymi substancjami,
  •     wyjaśnia, dlaczego należy zabezpieczać metalowe przedmioty pozostające na powietrzu.

DZIAŁ 5 – Poznajemy zjawiska fizyczne
Zakres treści nauczania:
Siły tarcia i ich znaczenie. Siły oporu powietrza i wody. Ruch i prędkość. Zjawiska elektryczne w przyrodzie. Elektryzowanie się ciał. Przepływ prądu elektrycznego w wybranych ciałach. Skutki przepływu prądu elektrycznego w domowych urządzeniach elektrycznych. Proste obwody elektryczne. Oszczędzanie energii (racjonalne gospodarowanie energią). Światło i zjawiska świetlne (prostoliniowe rozchodzenie się światła, odbicie światła). Źródła dźwięku. Rozchodzenie się dźwięku w różnych ośrodkach (powietrze, ciała stałe).

Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:

  •     omawia działanie siły tarcia i siły oporu w przyrodzie,
  •     operuje pojęciami: ruch, prędkość, droga, czas,
  •     podaje przykłady zjawisk elektrycznych w przyrodzie,
  •     bada przepływ prądu elektrycznego w wybranych ciałach,
  •     podaje przykłady działania sił elektrostatycznych,
  •     omawia skutki przepływu prądu w domowych urządzeniach elektrycznych,
  •     wymienia źródła światła,
  •     wymienia źródła dźwięku.

Umiejętności
Uczeń:

  •     podaje pozytywne i negatywne przykłady działania sił tarcia,
  •     oblicza prędkość, drogę, czas,
  •     buduje prosty obwód elektryczny,
  •     wykonuje doświadczenie potwierdzające obecność sił elektrostatycznych,
  •     oblicza dzienne, tygodniowe, miesięczne zużycie energii elektrycznej w jego gospodarstwie domowym,
  •     wskazuje możliwości i sposoby oszczędzania energii w gospodarstwie domowym,
  •     prezentuje zjawiska świetlne: prostoliniowe rozchodzenie się światła, odbicie światła,
  •     porównuje rozchodzenie się dźwięku w różnych ośrodkach.

Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:

  •     omawia zasady postępowania podczas burzy,
  •     wyjaśnia, na czym polega bezpieczne korzystanie z domowych urządzeń elektrycznych,
  •     uzasadnia konieczność racjonalnego wykorzystywania energii elektrycznej.

DZIAŁ 6 – Odkrywamy, jak się zmienia Ziemia
Szczegółowe cele kształcenia:
Wiadomości
Uczeń:

  •     omawia etapy rozwoju życia na Ziemi,
  •     podaje przykłady odnawialnych i nieodnawialnych zasobów przyrody,
  •     podaje przykłady globalnych zagrożeń środowiska przyrodniczego Ziemi,
  •     podaje przykłady międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony przyrody.

Umiejętności
Uczeń:

  •     klasyfikuje zasoby przyrody na Ziemi,
  •     prezentuje międzynarodowe organizacje działające na rzecz ochrony środowiska,
  •     uzasadnia znaczenie międzynarodowej współpracy mającej na celu ochronę środowiska.

Szczegółowe cele wychowania:
Uczeń:

  •     przygotowuje propozycje działań lokalnych, które mogłyby mieć znaczenie globalne,
  •     właściwie odnosi się do osób o odmiennym światopoglądzie.